κλικ εδώ
για να μας προσθέσεις στις Google πηγές σου και να μας διαβάζεις πιο συχνά!
Βόμβες του Τσιόδρα για την επόμενη πανδημία: «Είναι σίγουρο ότι θα συμβεί» – Τι είναι η άγνωστη «Νόσος Χ»
Από την Άννα Πεφάνη
Η πανδημία του κορωνοϊού έδειξε πόσο γρήγορα μια νέα λοίμωξη μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Η εμπειρία αυτή έφερε σημαντική επιστημονική πρόοδο, χωρίς όμως να εξαλείψει τον κίνδυνο εμφάνισης νέων παθογόνων.
Η επέκταση των πόλεων, οι διεθνείς μετακινήσεις και οι αλλαγές στο περιβάλλον επηρεάζουν τις συνθήκες μετάδοσης των λοιμώξεων. Παράλληλα, η αυξημένη επαφή με άγρια και οικόσιτα ζώα δημιουργεί ευκαιρίες για τη μεταπήδηση μικροοργανισμών στον άνθρωπο.
Γι’ αυτό η προετοιμασία για μια επόμενη πανδημία παραμένει ζητούμενο για τη δημόσια υγεία. Το πότε θα εμφανιστεί, ποιος παράγοντας θα την προκαλέσει και πόσο σοβαρές θα είναι οι επιπτώσεις της δεν μπορούν να προβλεφθούν με βεβαιότητα.
Στην ανάγκη αυτής της προετοιμασίας έχει αναφερθεί ο καθηγητής Παθολογίας – Λοιμωξιολογίας Σωτήρης Τσιόδρας, ο οποίος βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης κατά την πανδημία της COVID-19.

Τι λέει ο Σωτήρης Τσιόδρας για το «άγνωστο παθογόνο»
Σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή», η οποία δημοσιεύθηκε στις 9 Μαρτίου 2024, ο καθηγητής είχε περιγράψει με σαφήνεια τον κίνδυνο μιας νέας πανδημίας.
«Δεν είναι το εάν θα υπάρξει επόμενη πανδημία, αλλά το πότε. Είναι σίγουρο ότι θα υπάρξει», είχε αναφέρει.
Ο ίδιος είχε συνδέσει τον κίνδυνο με την εντονότερη επαφή του ανθρώπου με τη φύση. Είχε επισημάνει την ανάγκη επιτήρησης σε περιοχές όπου οι συχνές επαφές ανθρώπων και ζώων ευνοούν την εμφάνιση νέων λοιμώξεων.
Ιδιαίτερη σημασία είχε αποδώσει στις γονιδιωματικές τεχνικές που επιτρέπουν τη γρήγορη αναγνώριση παθογόνων στο πεδίο. Η συνεργασία των εργαστηρίων με τους κλινικούς γιατρούς μπορεί να επιταχύνει τον εντοπισμό μιας απειλής και την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων.
Οι αναφορές αυτές αφορούν την ανάγκη μακροπρόθεσμης ετοιμότητας, χωρίς να προσδιορίζουν ημερομηνία ή συγκεκριμένο μικροοργανισμό που θα προκαλέσει την επόμενη πανδημία.

Τι είναι η «Νόσος Χ» και από πού μπορεί να προέλθει
Η «Νόσος Χ», γνωστή διεθνώς ως Disease X, αποτελεί όρο που χρησιμοποιεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για μια δυνητική σοβαρή επιδημία από παθογόνο που δεν είναι ακόμη γνωστό ότι προκαλεί ανθρώπινη νόσο.
Το γράμμα Χ εκφράζει αυτή την αβεβαιότητα. Δεν αποτελεί ονομασία ενός συγκεκριμένου ιού με αναγνωρισμένα συμπτώματα, καθορισμένη μεταδοτικότητα ή γνωστή θεραπεία.
Ο όρος εντάχθηκε το 2018 στις ερευνητικές προτεραιότητες του ΠΟΥ. Η COVID-19 αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα της απειλής που περιγράφει, καθώς ένας νέος παθογόνος παράγοντας προκάλεσε μια παγκόσμια υγειονομική κρίση.
Στα πιθανά αίτια μελλοντικών πανδημιών περιλαμβάνονται νέοι κορωνοϊοί, ιοί της γρίπης και άλλοι αναδυόμενοι μικροοργανισμοί. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό ποιος θα αποκτήσει τα χαρακτηριστικά που επιτρέπουν εκτεταμένη μετάδοση.
Μία από τις βασικές ανησυχίες αφορά τις ζωονόσους, δηλαδή τις λοιμώξεις που μπορούν να περάσουν από τα ζώα στον άνθρωπο. Ερευνητική εκτίμηση του Global Virome Project, δημοσιευμένη το 2018, υπολόγιζε περίπου 1,67 εκατομμύρια άγνωστους ιούς σε θηλαστικά και πτηνά, με 631.000 έως 827.000 να έχουν δυνητική δυνατότητα προσβολής ανθρώπων. Πρόκειται για εκτιμήσεις και όχι για καταγεγραμμένους ιούς που θα προκαλέσουν αναγκαστικά νόσο ή πανδημία.
Η ονομασία «Νόσος Χ» δεν υποδεικνύει συγκεκριμένη προέλευση. Επομένως, δεν τεκμηριώνει από μόνη της σενάρια για αρχαίους ιούς στους πάγους ή εργαστηριακά τροποποιημένους μικροοργανισμούς. Επίσης, δεν σημαίνει ότι η επόμενη πανδημία θα είναι υποχρεωτικά βαρύτερη από την COVID-19.
Μέσω του σχεδίου R&D Blueprint, ο ΠΟΥ οργανώνει την έρευνα ώστε η ανάπτυξη διαγνωστικών εξετάσεων, εμβολίων και θεραπειών να προχωρά ταχύτερα όταν εμφανίζεται μια νέα απειλή.
Η σημασία της πρόληψης και της ετοιμότητας
Η προετοιμασία αρχίζει πριν εμφανιστούν τα πρώτα μεγάλα επιδημικά κύματα. Περιλαμβάνει εργαστήρια που μπορούν να αναγνωρίζουν ασυνήθιστες λοιμώξεις, οργανωμένα δίκτυα επιτήρησης και έγκαιρη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ χωρών.
Απαραίτητη είναι και η συνεργασία γιατρών, κτηνιάτρων και επιστημόνων του περιβάλλοντος. Αυτή είναι η βάση της προσέγγισης «Ενιαία Υγεία», η οποία αντιμετωπίζει συνδυαστικά την υγεία ανθρώπων, ζώων και οικοσυστημάτων.
Σταθερή χρηματοδότηση, εκπαιδευμένο προσωπικό και δυνατότητα γρήγορης παραγωγής και διάθεσης υγειονομικού υλικού συμπληρώνουν την προσπάθεια. Η διατήρηση της επιστημονικής γνώσης που αποκτήθηκε στην COVID-19 έχει πρακτική αξία μόνο όταν συνοδεύεται από υποδομές που λειτουργούν διαρκώς.
Η έγκαιρη αναγνώριση μιας νέας λοίμωξης μπορεί να προσφέρει πολύτιμο χρόνο για την προστασία των ασθενών και την οργάνωση της περίθαλψης.













